LOVE PARADE

Minn Mario Azzopardi

Fl-24 ta’ Lulju tal-2010, waqt festival tal-muzika techno fi Duisburg, fil-Germanja, intfiet il-hajja ta’ ghoxrin zaghzugh u zaghzugha f’mina iffullata, huma u jippruvaw jidhlu fl-arena fejn kienet qed issir Love Parade. Mijiet ohra sfaw feruti gravi. Sabrina V., studenta tal-iStudji tal-Komunikazzjoni, u li ghandha xehta partikolarti ghal stejjer umani, zammet xi noti fid-djarju taghha u ghaddiet siltiet minnhom lill-awtur prezenti, bil-permess li jixxandru. Hemm min jahseb li Sabrina ghad tghaddi mit-turmenti tal-poezija. Is-siltiet:

Ghaziz Djarju

Ghandi diffikuta’ kbira. Ghadni ma nafx kif nikteb dwar parata tal-imhabba u nhallatha mal-mewt. Ma nafx infisser kif 1.4 miljun ruh, zghazagh bhali, imorru jiccelebraw il-muzika u z-zfin tal-hajja filwaqt li f’tubu dejjaq tal-konkrit, ftit ‘il boghod, qed jitghaffgu l-erwieh, qed jinfaqaghlhom il-pulmun, qed jistordu bl-ahhar sturdament, qed icedu l-ahhar nifsijiet maqtughin u jaqsmu lejn l-eternita’. Irrid nitghallem kif nikteb dwar ir-ritmi tal-hajja maqbudin f’nassa tal-mewt imminenti. Naf, ghad hemm hafna x’nitghallem.

L-anatomija tal-orrur. Tfajliet u subien jitgerbu fuq xulxin, jirfsu fuq xulxin, iwerzqu fuq l-ghatba ta’ mewthom. Orrur jigri fil-mina, jordom kollox tahtu.

Ir-regoli kienu sufficjenti, qalu dawk li organizzaw il-festival. Hadna hsieb is-sigurezza kollha, insistew. Qlajna 1400 pulizija. Imma dik il-folla ma rrispettatx ir-regoli. Hekk qalu. Anzi qalu li dawk li tghaffgu u fgaw fil-mina fatali kienu intossikati. Iddrogati. Diga’ kienu qed jaraw kollox imzelleg u irreali qabel mietu. Mhux tort taghna.

Ghaziz Djarju

Illum qrajt intervista li ta s-Sindku tal-belt fatali: Jekk il-belt hi responsabbli, ahna lesti niehdu r-responsabbilta’. Ahna kellna pjan solidu ghas-sigurezza. Hekk qal is-Sindku waqt konferenza tal-ahbarijiet. U kompla jghid lill-gurnalisti li parti mill-htija ghandha tinghata lill-vittmi. Hekk qal. U meta hareg mis-sala tal-konferenza kien issuttat bl-iskart u talab li jkollu mieghu il-gwardji biex iharsuh mill-ghadab tan-nies.

Kulhadd iwahhal f’kulhadd. Hekk kif ix-xemghat fil-post tat-tragedja jinhlew u l-fjuri jinxfu u l-messaggi jintfew bix-xemx jew jixxarbu bix-xita. Qrajt li qed jinvestigaw jekk dan kienx att kriminali ta’ negligenza, jekk dak li gara kienx ir-rizultat ta’ ippjannar fqir u traskurat. Il-Union tal-Pulizija qed twahhal fl-organizzaturi u fl-ufficcjali tal-belt. Imma xhieda li kienu prezenti qed jghidu li l-Pulizija u membri privati li kellhom jiehdu hsieb is-sigurezza, meta raw li ma kienx hemm aktar post fejn joqoghdu n-nies, ghalqu l-unika dahla li kien hemm ghal fejn kien qed isir l-avveniment. U d-dahla kienet qed isservi wkoll ta’ hrug u mijiet kbar inqabdu fil-mina. Il-Pulizija qalu li dan mhux minnu.

Li hu minnu hu li nholoq it-tubu dejjaq li qata’ l-ahhar sentenza ta’ dawk kollha li taw l-ahhar nifs sfurzat u cedew l-ispirtu. Quddiem il-mewt b’halqha miftuh, bir tal-biza’ minghajr qiegh, minghajr kompromess. Li dahlet minghajr ma nduna hadd, trasparenti, fantazma indifferent.

Ghaziz Djarju

Din ta’ tant imwiet ghalxejn fil-mina tal-konkrit tatni gewwa wisq. Ma nafx, forsi jien sensittiva zzejjed. Hekk jghiduli shabi. Forsi jmessni naccetta l-hajja kif inhi. Anzi, naccetta l-hajja u l-mewt kif inhuma. Imma l-mewt suppost tasal bl-intervalli, suppost tasal meta l-gilda tibda titkemmex, meta l-gogi jerhu, meta l-ghajnejn jizzelgu, meta l-qalb tkun ghajjiet wisq, meta tkun hlejt l-esperjenzi u l-memorji ma jkollokx aktar x’tambihom. Izda fil-mina tal-konkrit il-mewt grat mod iehor. Giet bhal lifgha gganteska, liebsa bil-barnuza b’kollox, u redghet lil dawk l-erwieh kollha li ma lahqux iffirmaw il-futur.

Fil-ghaxija rajt intervista fuq it-TV. Intervistaw lil wiehed mid-DJs fil-Parata tal-Imhabba.

- Int kont wiehed mix-xhieda ewlenin?

- Le, mhux ezatt. Waqt il-festival ma kontx naf x’qed jigri.

- Jigifieri l-bands baqghu idoqqu u n-nies qed jitghaffgu u jmutu?

- Proprjament ma kienx hemm bands. Konna DJs biss indoqqu techno. Jien sirt naf x’gara wara li spicca kollox.

- Jigifieri baqa’ kollox ghaddej bhalkieku xejn?

- Il-pulizija hasbu li jekk ihabbru x’qed jigri, il-paniku jizdied bil-kbir.

- X’kien l-ewwel li kont taf?

- Li sfrundat struttura u mietu n-nies.

- Fil-fatt dawk iz-zghazagh kollha mietu fgati fil-mina, imghaffgin.

- Hekk irrizultali wara, iva.

- Min tahseb li jahti?

- Nahseb li r-responsabbilta hi ta’ divesi nhawi. Jidher li l-paniku kien konsegwenza ta’ nuqqas ta’ hsieb u nuqqas ta’ sigurezza.

- Hemm min jghid li l-organizzaturi thanzru ghall-flus, ghall-profitt, u bdew idahhlu folla enormi meta ma kienx aktar post.

- Ma nafx, ma nidholx fi kwistjoni bhal din. Ma nafx.

- Tahseb li trid terga’ tiehu sehem f’attivitajiet kbar bhal dawn?

- Ma narax ghaliex le. Jien ma kellix x’naqsam ma’ x’gara.

- Min kellu x’jaqsam?

- Ma nafx. Jien DJ, mhux prosekutur.

Ghaziz Djarju

Illum tellghu il-filmati fuq il-You Tube. Laqtuni xbihat ta’ dwejjaq, semplici u kattivi. Stampi tal-meqrudin: nuccali ahmar imkisser, bil-hgieg forma ta’ qalb. Beritta bil-kelma LOVE irrakmata b’kuluri diffferenti. Teddy Bear zghir. Il-forma ta’ zewg katavri stenduti, impingija bil-gibs abjad u ohxon, xi ftit imzelleg minhabba l-irxiex tax-xita. Misluta kbira tar-ramm tonda, xi ftit imghattna. Mera zghira mkissra, bil-frejm roza jghajjat. Stocc lipstick imghattan. U xemghat twal homor, fillieri ta’ xemghat homor ma jispiccaw qatt.

U hafna fjuri qed jitbielu. Ghallinqas il-fjuri kellhom cans jixjiehu u jitbielu.

Il-mejtin tal-mina, le.

Imbaghad waslu t-twiebet, kollha l-istess, uniformi, demokratici. Recipjenti assurdi.

Fuq it-TV kien hemm servizz iehor fi programm popolari. Jarawh hafna nies. Aktar ma jkun hemm tragedji aktar jarawh nies, aktar ikun kbir l-ispattaklu. Aktar jidhlu reklami. Il-prezentaturi jhobbu jgibu nies li sofrew xi kolp f’hajjithom. Jaraw jistghux johorgulhom zewg demghat jew jifqughomx bil-biki. Illum gabu lil omm u missier wahda mill-vitmi ta’ Duisbig. Staqsewhom hafna xorti u bdew igibu ritratti u filmati ta’ binthom, Lena, 17-il sena. Ftit izghar minni. Qghadt nosserva t-teknika televiziva:

Medium Shot: l-omm temozzjona ruhha u ghajnejha jfuru bid-dmugh. Ileqqu u jaqbdu d-dwal tal-istudio.

Close up: kamera numru 3 tidhol fil-vicin, fil-vicin hafna. Bhal agenta tal-ispjunagg pubbliku, diehla tissikka fuq ghajnejn il-mara msejkna.

Cross fade: Ghajnejn l-omm ixarrbu l-iskrin.

Two shot: il-missier bilqieghda hdejn martu. Ma jitkellimx.

Close up fuq il-missier: ihares fil-vojt.

Fil-vojt li halliet bintu Kristin.

Fil-vojt li halliet dakinhar li harguha fuq strecer isfar mill-mina, marbuta bic-cingi, b’sidirha sabih sfrundat u xagharha ghadu maqbud f’halqha.

TMIEM